กระดูกสันหลังเป็นโครงสร้างสำคัญที่ตั้งอยู่บริเวณแกนกลางลำตัว ทำหน้าที่ป้องกันไขสันหลังและเส้นประสาท รวมถึงรองรับน้ำหนักและการเคลื่อนไหวของร่างกาย หมอนรองกระดูกทำหน้าที่รับแรงกระแทกระหว่างกระดูกแต่ละปล้อง เมื่อเกิดภาวะกระดูกสันหลังเสื่อม อาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตและการทำกิจวัตรประจำวัน การเข้าใจสาเหตุ อาการ และวิธีรักษากระดูกสันหลังเสื่อมจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง
โรคกระดูกสันหลังเสื่อม คืออะไร
โรคกระดูกสันหลังเสื่อม (Spondylosis) คือภาวะที่โครงสร้างกระดูกสันหลังเกิดการเปลี่ยนแปลงและเสื่อมสภาพ ส่งผลให้เกิดอาการปวดและรู้สึกไม่สบาย โดยเฉพาะบริเวณหมอนรองกระดูกและข้อฟาเซ็ต (Facet joint) ซึ่งเป็นข้อที่อยู่ด้านหลังของกระดูกสันหลัง ทำหน้าที่รับน้ำหนักและช่วยในการเคลื่อนไหว เมื่อกระดูกสันหลังเกิดการเสื่อมสภาพ ถือเป็นกระบวนการธรรมชาติที่เกิดขึ้นตามอายุ นอกจากปัจจัยเรื่องอายุแล้วกระดูกสันหลังเสื่อมยังเกิดได้จากปัจจัยอื่น ๆ ได้ด้วย เมื่อมีอาการควรรีบปรึกษาคุณหมอถึงวิธีรักษากระดูกสันหลังเสื่อม อย่าปล่อยไว้นาน เพราะจะยิ่งทำให้อาการแย่ลง
สาเหตุที่ทำให้กระดูกสันหลังเสื่อม
ปัญหากระดูกสันหลังเสื่อมเป็นอาการที่ทำให้เกิดอาการปวด จนบางครั้งอาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน การเข้าใจถึงสาเหตุที่ทำให้กระดูกสันหลังเสื่อมสามารถใช้เป็นแนวทางในการป้องกันได้เป็นอย่างดี ซึ่งสาเหตุที่ทำให้กระดูกสันหลังเสื่อมเกิดได้จากปัจจัยหลัก ๆ 2 อย่าง ดังนี้
โครงสร้างกระดูกผิดปกติ
บางคนอาจมีความผิดปกติของโครงสร้างกระดูกสันหลังตั้งแต่กำเนิด ทำให้กระดูกมีความแข็งแรงน้อยกว่าปกติ ส่งผลให้เกิดการเสื่อมสภาพได้ง่ายและเร็วกว่าคนทั่วไป แม้จะยังอายุยังน้อยก็ตาม นอกจากนี้ในกรณีที่มีคนในครอบครัวมีปัญหากระดูกสันหลังเสื่อมเป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่เพิ่มโอกาสที่จะเสี่ยงต่อการเกิดโรคกระดูกสันหลังเสื่อมได้ด้วย
ใช้งานกระดูกสันหลังหนัก
การใช้งานกระดูกสันหลังอย่างหนักและต่อเนื่องเป็นเวลานาน สามารถเร่งกระบวนการเสื่อมสภาพได้ ยิ่งมีการใช้อย่างต่อเนื่องจะทำให้หมอนรองกระดูกเกิดการบาดเจ็บสะสม เมื่อเกิดซ้ำ ๆ จะนำไปสู่การเสื่อมสภาพที่เร็วขึ้น
- การยกของหนักเป็นประจำ
- การนั่งทำงานในท่าเดิมเป็นเวลานาน
- อาชีพที่ต้องก้มเงยบ่อย ๆ เช่น งานก่อสร้าง เกษตรกรรม พนักงานยกของ
- การเล่นกีฬาที่มีการกระแทกรุนแรง เช่น รักบี้ อเมริกันฟุตบอล
อาการของกระดูกสันหลังเสื่อม
โรคกระดูกสันหลังเสื่อมมีหลากหลายอาการ ขึ้นอยู่กับตำแหน่งและความรุนแรงของการเสื่อมสภาพ เมื่อสำรวจตัวเองแล้วว่ามีอาการต่าง ๆ เหล่านี้ ควรรีบหาวิธีรักษากระดูกสันหลังเสื่อมเพื่อไม่ให้อาการหนักขึ้น
- ปวดหลังเรื้อรัง โดยเฉพาะเมื่อยืนหรือเดินนาน ๆ
- มีอาการปวดสะบัก
- ปวดร้าวลงขาหรือแขน เมื่อมีการกดทับเส้นประสาท
- มีอาการชาตามแขนหรือขา
- กล้ามเนื้อแขนหรือขาอ่อนแรง
- เคลื่อนไหวกระดูกสันหลังได้อย่างจำกัด ทำให้ก้มเงยหรือหมุนตัวลำบาก
- หากเป็นการเสื่อมของกระดูกสันหลังส่วนคอ จะมีอาการปวดคอและต้นคอ
- มีการเคลื่อนไหวหรือรับน้ำหนักอาการปวดมักจะแย่ลง
- ในกรณีที่มีอาการรุนแรง อาจมีปัญหาในการควบคุมการขับถ่าย
แนวทางการวิธีรักษากระดูกสันหลังเสื่อม
วิธีรักษากระดูกสันหลังเสื่อมนั้นมีหลายวิธี ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ สำหรับผู้ที่มีอาการเล็กน้อย แพทย์มักแนะนำให้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เช่น การลดน้ำหนัก หลีกเลี่ยงการยกของหนัก และปรับท่าทางการนั่งยืนให้ถูกต้อง ร่วมกับการใช้ยาแก้ปวดและต้านการอักเสบในกรณีที่จำเป็นเท่านั้น แต่หากอาการไม่ดีขึ้น คุณหมอจะมีวิธีรักษากระดูกสันหลังเสื่อม การทำกายภาพบำบัดและการบริหารกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวจะช่วยเสริมความแข็งแรงและลดอาการปวด ในกรณีที่อาการรุนแรงขึ้น แพทย์อาจพิจารณาการฉีดยาสเตียรอยด์เข้าบริเวณกระดูกสันหลังเพื่อลดการอักเสบ และหากไม่ตอบสนองต่อวิธีรักษากระดูกสันหลังเสื่อมที่ได้แนะนำไป การผ่าตัดอาจเป็นทางเลือกสุดท้ายสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงหรือมีภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาท
โปรแกรมวิธีรักษากระดูกสันหลังเสื่อมที่ PYONG Rehabilitation Clinic
PYONG Rehabilitation Clinic เป็นคลินิกเฉพาะทางด้านเวชกรรม สาขาเวชศาสตร์ฟื้นฟู ที่มุ่งเน้นดูแลรักษาอาการปวดในทุก ๆ ระยะ และเนื่องด้วยอาการปวดและอาการตึงมีสาเหตุส่วนหนึ่งจากกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นรอบ ๆ ข้อกระดูกสันหลัง ซึ่งมีความผิดปกติตามไปด้วย รูปแบบในการรักษาทั้งการปักเข็มแบบตะวันตก การใช้คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ากระตุ้นเส้นประสาทโดยตรง และการใช้เลเซอร์กำลังสูง เป็นวิธีการที่มีประสิทธิภาพสูงที่สามารถลดอาการปวดได้อย่างมีประสิทธิภาพ และช่วยให้คุณภาพของชีวิตของผู้ป่วยดีขึ้นได้ โดยไม่ต้องพึ่งยาหรือการผ่าตัดในระยะต้น สำหรับใครที่มักจะมีอาการปวดต้นคอ ปวดสะบัก และปวดศีรษะ หรือบางครั้งอาจมีอาการปวดร้าวลงขาและแขนร่วมด้วย สามารถเข้ามาพบแพทย์เพื่อรับการประเมินอาการ เพื่อหาแนวทางในการรักษาอย่างถูกต้อง และเหมาะสมกับอาการ
FAQ
รวมคำถามที่พบได้บ่อยเกี่ยวกับอาการกระดูกสันหลังเสื่อม
หากไม่รักษาโรคกระดูกสันหลังเสื่อมมีความเสี่ยงในระยะยาวอย่างไร
เมื่อแพทย์วินิจฉัยแล้วว่าคุณมีอาการโรคกระดูกสันหลังเสื่อม แต่กลับปล่อยทิ้งไว้ไม่ทำการรักษาจะทำให้เกิดอาการปวดหลังร้าวลงขา ปวดคอ ปวดแขน และมีอาการอ่อนแรงได้ นอกจากนี้ยังทำให้กระดูกสันหลังคด ค่อม และเอียงได้
วิธีรักษากระดูกสันหลังเสื่อมมีโอกาสหายขาดหรือไม่
แม้กระดูกสันหลังเสื่อมจะไม่สามารถย้อนกลับไปเหมือนกระดูกปกติได้ แต่สามารถดูแลและป้องกันการเสื่อมที่มากขึ้นได้ รวมถึงสามารถปรับพฤติกรรม เสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแกนกลาง และ แก้อาการปวดจากกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และ เส้นประสาทรอบ ๆ ได้ ดังนั้นผู้ป่วยสามารถอยู่ร่วมกับภาวะกระดูกสันหลังเสื่อมได้ โดยมีอาการปวดน้อยที่สุด หากปฏิบัติตามวิธีรักษากระดูกสันหลังเสื่อมในแนวทางที่ถูกต้อง
เมื่อกระดูกสันหลังเสื่อม กินอะไรดี
เมื่อเกิดปัญหากระดูกเสื่อมควรเลือกรับประทานอาหารที่มีปริมาณแคลเซียมและฟอสฟอรัส เพราะสารอาหารเหล่านี้มีส่วนช่วยเสริมสร้างและชะลอความเสื่อมของกระดูกและฟันได้อย่างมีประสิทธิภาพ